Zarządzanie Ryzykiem, Risk Management, Ryzyko, Analiza Ryzyka Rozliczamy z przyszłości

Przyszła jesień, a wraz z nią zaczął się sezon na katar. Najczęściej katar minie po siedmiu dniach, jednak u niektórych osób obrzęk błony śluzowej będzie tak silny, że zatkają się kanaliki łączące nos z zatokami, a stąd już tylko krok do zapalenia zatok przynosowych. Warto więc sprawdzić, czy nasz katar nie prowadzi do tej groźnej w skutkach choroby.

Chorobie sprzyja skrzywiona przegroda nosowa, przerost migdałków, obniżona odporność, niedoleczone zęby, częste wizyty na basenie. Bardziej narażone są osoby, które natura obdarzyła wąskim nosem. Czynnikiem ryzyka jest też zanik błony śluzowej nosa, którego możemy nabawić się oddychając zbyt suchym powietrzem i przebywając w zadymionym, rzadko wietrzonym pomieszczeniu. Szkodzą też alergeny i zbyt długie stosowanie kropli do nosa.
W naszej strefie klimatycznej zapalenie zatok jest jedną z najczęstszych przyczyn wizyty w gabinecie lekarza rodzinnego. Chociaż raz zachorował co drugi Polak. U co szóstej osoby infekcje będą nawracać przez wiele lat, nawet mimo prawidłowego leczenia farmakologicznego.

Wszystkiemu winne są bakterie, które u pewnej grupy pacjentów tworzą w zakamarkach zatok tzw. biofilm. Jest to samoorganizująca się wielokomórkowa społeczność drobnoustrojów, która współpracując ze sobą, potrafi wyprodukować zewnętrzną warstwę polimerową. Taka otoczka skutecznie zapobiega wnikaniu antybiotyku. Co gorsza, zwarta kolonia łatwiej zmienia swój kod genetyczny i może zupełnie uodpornić się na tradycyjnie stosowane antybiotyki. W takich przypadkach konwencjonalne leczenie nie daje efektów. Nie zawsze też skuteczny jest klasyczny zabieg operacyjny, który wprawdzie usuwa przerosty, obrzęk tkanek i przywraca drożność, ale nie niszczy biofilmu i dlatego choroba powraca.

Z bakteriami, które skolonizowały zatoki przynosowe, można sobie poradzić, wypłukując je za pomocą specjalnego endoskopowego urządzenia. Minimalnie inwazyjny zabieg, który można przeprowadzić w warunkach ambulatoryjnych, jest bezpieczny dla wrażliwego nabłonka migawkowego nosa i zatok i w 99 proc. redukuje „przyklejone” bakterie. Niestety procedury tej nie uwzględnia NFZ. Szkoda, bo klasyczne leczenie przewlekłego zapalenia zatok może kosztować nawet 10 razy więcej, z dużym ryzykiem nawrotów – w USA oszacowano, że w ciągu roku może to być nawet na 10 mld USD!

Pamiętajmy, że nieleczone zapalenie zatok, to coś znacznie poważniejszego niż nieleczony katar, który sam przejdzie po tygodniu. Zaniedbany stan zapalny zatok grozi poważnymi powikłaniami, lokalna infekcja rozsiewa się i zakaża cały organizm, zmiany chorobowe mogą objąć oczodół, podstawę czaszki, opony mózgowe. Może to doprowadzić do utraty wzroku, a nawet zagrozić życiu.

Ryzyko w garści:

• przed rozpoczęciem kuracji antybiotykami warto poprosić lekarza o zrobienie posiewu, żeby ustalić, jakie bakterie wywołały infekcję i dzięki temu od razu dobrać odpowiednie lekarstwo
• nawracające zapalenia zatok wymagają wykonania tomografii komputerowej
• doskonałą domową metodą oczyszczania zatok jest – wzorem joginów - płukanie nosa roztworem soli fizjologicznej. Dobrze robią inhalacje z gorącej wody z solą i olejkiem eukaliptusowym. Jeśli mamy taką możliwość, korzystajmy z tężni