Zarządzanie Ryzykiem, Risk Management, Ryzyko, Analiza Ryzyka Rozliczamy z przyszłości

Opcje, jak polisy ubezpieczeniowe, mają funkcję zabezpieczenia wartości. Najłatwiej poznać ich „anatomię” na przykładzie opcji PUT.

Powtarzana niezliczoną ilość razy w publikacjach definicja opcji PUT brzmi „opcja put to kontrakt, którego wystawca (sprzedający) gwarantuje kupującemu opcję prawo do sprzedaży instrumentu bazowego wystawcy opcji po z góry ustalonej cenie”, co dla większości inwestorów nie brzmi ani przyjaźnie ani też zrozumiale.
Opcja PUT, tak jak polisa ubezpieczeniowa, chroni wartość przypisanej do niej inwestycji zwanej “instrumentem bazowym” i tak jak polisa ma swoją cenę oraz okres ważności. Cena naszej polisy/opcji nazywana jest „premią” a okres ważności wyznacza „data wygaśnięcia”, po której opcja przestaje działać. Oprócz tego, podobnie jak polisa, ma określony zakres odpowiedzialności - w przypadku opcji PUT jest to cena inwestycji, poniżej której polisa/opcja będzie nas chronić. Tą z kolei nazywamy w literaturze przedmiotu „ceną wykonania”.

WIG20 do 2700
Przyjrzyjmy się (przykładowo) opcji o symbolu OW20O1270 notowanej na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Po zapoznaniu się z dokumentem dostępnym na stronie Giełdy „Standard opcji na Indeks WIG20” otrzymujemy co następuje:
 

W ten sposób otrzymujemy wszystkie informacje dotyczące tej opcji:

• inwestycja/instrument do niej przypisany (WIG20) /instrument bazowy/
• „okres ważności” – w tym przypadku marzec 2011 /data wygaśnięcia/
• cena, poniżej której nasza opcja będzie chronić naszą inwestycję – w tym przypadku wartość indeksu WIG20 na poziomie 2700 punktów /cena wykonania/

Jak widać - ten dość skomplikowany symbol, po rozłożeniu na składniki staje się prostym i łatwym do zrozumienia opisem. Użyta w tym przykładzie opcja PUT chroni inwestycję w WIG20 poniżej poziomu 2700., a jej działanie ustaje w marcu 2011 roku. Dla początkującego inwestora termin „ochrona inwestycji” może się wydawać niejasny, ale w przypadku opcji PUT opiera się to na prostej kalkulacji: użyta w tym przykładzie opcja nabiera wartości poniżej 2700., zatem jeśli indeks WIG20 w tym okresie spadnie do poziomu 2600 to opcja ta będzie miała wartość 100 punktów, jeśli natomiast zejdzie do poziomu 2200., to jej wartość wzrośnie do 500 punktów etc.

Tylko w punktach
Dlaczego w punktach? To proste - każda opcja ma określoną wielkość i wielkość ta jest podana w opisie/charakterystyce opublikowanym przez giełdę. Znając wielkość jednego kontraktu opcji, możemy dowolnie dobrać wielkość naszego zabezpieczenia (czyli liczbę potrzebnych opcji) do rozmiarów naszej inwestycji. W ten sposób otrzymujemy niemalże idealny instrument do zabezpieczenia naszego portfela. A skoro jest to instrument tak dobry - to musi również mieć swoją cenę.
I znów - podobnie jak w przypadku polisy ubezpieczeniowej - opcja ma swój koszt. Tak jak w polisie, im szerszy jest zakres jej ochrony a termin działania dłuższy - tym cena jest odpowiednio wyższa. Dlatego też nawet jeśli indeks WIG20 jest wyższy od ceny wykonania opcji PUT- ma ona wciąż swoją wartość, którą nazywamy „premią”.

Krzysztof Marczak

CTA Zarządzający Programami Inwestycyjnymi

www.unisystems.us

Dział "Instrumenty finansowe" redaguje Anna Witkowska