Zarządzanie Ryzykiem, Risk Management, Ryzyko, Analiza Ryzyka Rozliczamy z przyszłości

Ogłoszenie upadłości biura podróży w trakcie imprezy turystycznej to jedno. Inaczej wygląda sytuacja, w której touroperator ogłasza bankructwo zanim jeszcze wyjedziemy z nim na wakacje. Co to oznacza dla klientów i jak postępować, by odzyskać choć część swoich pieniędzy?

O ile klienci, których upadłość organizatora imprezy turystycznej zastała w trakcie trwania wycieczki w minimalnym choćby wymiarze skorzystali z zakupionych wczasów, o tyle osoby, które o bankructwie biura podróży dowiedziały się przed wyjazdem, najczęściej tracą dużo więcej. Przede wszystkim ani nie skorzystają z zakupionej imprezy turystycznej, ani (przeważnie) nie dostaną zwrotu całej wpłaty. Niestety, zwykle udaje się odzyskać jedynie 10% poniesionych kosztów, co dla wielu Polaków oznacza konieczność zrezygnowania z wakacji. Dlatego dobrze jest wpłacać zarówno zaliczkę, jak i kolejną transzę opłaty za wykupione wczasy w najpóźniejszym terminie wskazanym przez organizatora lub też skorzystać z oferty last minute. Ostatnie lata pokazują, że firmy turystyczne tracą płynność finansową najczęściej pod koniec wakacji lub we wrześniu, kiedy zobowiązania wobec partnerów, którym trzeba zapłacić za zamówione – w tym niewykorzystane – pokoje hotelowe czy inne usługi, przerastają sumę wpłat od klientów. Na tę sytuację dodatkowo nakładają się wysokie koszty działalności i stawki ubezpieczeniowej oraz rosnące ryzyko walutowe. Jeśli więc możemy – starajmy się zaplanować sobie wymarzony urlop (zwłaszcza, gdy ma być on bardzo kosztowny) we wcześniejszych miesiącach.
Każde biuro podróży świadczące usługi turystyczne ma obowiązek posiadać gwarancje bankowe, ubezpieczeniowe lub też ubezpieczenie na rzecz klientów, z którego będą wypłacone roszczenia klientów i kontrahentów również w przypadku upadłości biura. Ponieważ zwykle w sytuacji bankructwa biura podróży jego telefony milkną, z prośbą o pomoc można zgłosić się do Izby Turystyki lub Urzędu Marszałkowskiego województwa, na terenie którego zarejestrowane było przedsiębiorstwo turystyczne. To właśnie marszałek ma uprawnienia do reprezentowania klientów upadłego biura podróży w kwestii pozyskania i wypłaty środków stanowiących ubezpieczenie, gwarancję ubezpieczeniową czy gwarancję bankową na zasadach określonych w treści tych umów. On też jest odpowiedzialny za zorganizowanie podróży powrotnej klientom upadłego biura podróży, dotąd korzystającym z zagranicznego wypoczynku. Z kwoty odszkodowania w pierwszej jednak kolejności są pokrywane koszty powrotu klientów z zagranicznych imprez turystycznych, w kolejnej – roszczenia wierzycieli. W trzeciej kolejności, z pozostałych środków wypłaca się odszkodowania klientom. Ich wysokość zależy od sumy ubezpieczenia i liczby klientów, pomiędzy których należy podzielić sumę odszkodowania (jeśli dane zabezpieczenie nie wystarczy na pokrycie wszystkich wpłat, jest proporcjonalnie obniżane).
Można również samodzielnie zwrócić się do ubezpieczyciela czy gwaranta danego touroperatora z wnioskiem o zwrot wpłaty za imprezę turystyczną – przykładowe wnioski znajdują się na stronach internetowych towarzystw ubezpieczeniowych. Do wniosku należy dołączyć oryginał podpisanej z biurem podróży umowy i potwierdzenie dokonania wpłaty. Należy jednak pamiętać, że każde towarzystwo ubezpieczeniowe wyznacza termin na składanie dokumentów, a jego przekroczenie uniemożliwi klientom biura podróży odzyskania nawet niewielkiej części wpłaconych środków.

Ryzyko w garści

Ogłoszenie upadłości biura podróży często oznacza zmarnowane wakacje i długi czas oczekiwania na zwrot choćby części wpłaty. By zminimalizować ryzyko wyjazdu z takim biurem:

• przy wyborze imprezy turystycznej nigdy nie kieruj się kryterium ceny; biura, które mają oferty dużo tańsze niż konkurencja (przy porównywalnym standardzie), ponoszą większe ryzyko utraty płynności finansowej (tak było m.in. w przypadku biura Selectours)
• zakup imprezę turystyczną w możliwie najkrótszym okresie od terminu wyjazdu, a gdy nie jest to możliwe lub bardzo zależy Ci na danej wycieczce, wpłacaj transze opłat w ostatnich, przewidzianych przez touroperatora, terminach
• niedawne przypadki bankructw biur turystycznych pokazują, że touroperatorzy swoją upadłość ogłaszają pod koniec wakacji lub we wrześniu, staraj się więc zaplanować swój urlop wcześniej

Gdy jednak biuro, w którym wykupiłeś imprezę turystyczną, ogłosi bankructwo:

• skontaktuj się z Urzędem Marszałkowskim (właściwym dla siedziby biura podróży), który może Cię reprezentować w kwestii odzyskania wpłaty, a klientom pozostającym na wczasach zagranicznych zorganizuje transport powrotny do kraju
• możesz samodzielnie złożyć wniosek o zwrot wpłaty za wykupioną wycieczkę do towarzystwa ubezpieczeniowego, w którym organizator był ubezpieczony, dołączając oryginał podpisanej z biurem podróży umowy i potwierdzenie dokonania wpłaty (pamiętaj o obowiązujących terminach na złożenie dokumentów)
• z kwoty ubezpieczenia w pierwszej kolejności pokrywane są koszty powrotu klientów z zagranicznych imprez turystycznych, w drugiej – roszczenia wierzycieli, na końcu z pozostałych środków wypłaca się odszkodowania klientom, proporcjonalnie do sum wpłat