Zarządzanie Ryzykiem, Risk Management, Ryzyko, Analiza Ryzyka Rozliczamy z przyszłości

Unia Europejska i ONZ wspólnie przygotowały 2 sprawozdania dotyczące ryzyka nierozsądnego gospodarowania zasobami naturalnym. Jedno z nich mówi o konieczności zwiększenia odzyskiwania (recyklingu) metali, drugie - o konieczności efektywnego wykorzystywania zasobów.

Jak wynika ze raportu przygotowanego przy międzynarodowy zespół specjalistów, większość metali podlega recyclingowi w niespełna 1 proc., a tylko przy 18 typach metali jest to ponad 50 proc. (np. w przypadku żelaza i stali, miedzi, aluminium, ołowiu i cyny kraje rozwinięte osiągają poziom nawet 75 proc.). Mimo że przedstawiciele branż specjalistycznych niepokoją się brakami w zaopatrzeniu i skarżą na wysokie ceny metali ważnych w nowoczesnych technologiach, odzysk jest minimalny. Wraz z końcem cyklu życia wiele produktów jest wyrzucanych. Dalsza beztroska w eksploatacji zasobów naturalnych niesie ryzyko globalnego ich niedoboru. Jednocześnie, powoduje olbrzymią emisję gazów cieplarnianych - wytop metali z rud pierwotnych pochłania od 2 do 10 razy więcej energii niż recycling.
Autorzy opracowań wzywają decydentów do działania. Komisja Europejska nie lekceważy problemu. Unijny komisarz ds. środowiska, Janez Potočnik jest świadom, że zmiana polityki wykorzystania zasobów wymaga trudnych decyzji finansowych ze strony państw członkowskich, ale uważa, że Europa sprosta wyzwaniom, jakie przed nią stoją. Tym bardziej, że bardziej sprawne systemy zbiórki metali i lepsza infrastruktura przełożą się na powstanie nowych miejsc pracy. Na finiszu są już prace związane z ogłoszeniem "Planu działania w zakresie Europy efektywnie korzystającej z zasobów".

Nadzieja w innowacjach
Raporty przewidują, że przy stosowaniu obecnych technologii wykorzystanie zasobów naturalnych do 2050 r. wzrośnie trzykrotnie. Kraje rozwinięte już dziś przodują w tym mało zaszczytnym rankingu: średnie zużycie podstawowych zasobów wynosi 16 t. na mieszkańca (a niekiedy dochodzi do 40 t.), podczas gdy np. w Indiach są to 4 t. Mieszkańcy bogatych państw uważają też często, że deficyt ekologiczny jest ceną rozwoju. Dyrektor Programu Ochrony Środowiska Narodów Zjednoczonych (UNEP), Achim Steiner, nie zgadza się na taki kompromis. ? Przy pomocy inteligentnej i wybiegającej w przyszłość polityki publicznej (odpowiadającej aspiracjom siedmiu miliardów ludzi, a w 2050 r. ponad dziewięciu miliardów w krajach rozwiniętych i rozwijających się) należy uwolnić potencjał w zakresie innowacji technologicznych, podatkowych i organizacyjnych ? tłumaczy.
Zdaniem ekspertów zjawisko urbanizacji może stać się istotnym atutem w procesie uniezależnienia wzrostu gospodarczego od wykorzystania zasobów. Infrastruktura miejska i wysoka gęstość zaludnienia zmniejszają średnie zużycie zasobów. Raport przewiduje 3 scenariusze (w każdym z nich kluczową rolę odgrywają państwa rozwinięte) ? najbardziej radykalny przewiduje utrzymanie poziomu z 2000 r., czyli łączne światowe wykorzystanie zasobów w wysokości 50 mld. t.

Źródło: UNEP

Ryzyko w garści

 

• Zasoby naturalne są ograniczone - rabunkowa eksploatacja złóż prowadzi do nieodwracalnego deficytu ekologicznego Ziemi.
• Zmniejszanie się zasobów naturalnych zwiększa biedę w krajach rozwijających się - pozostają złoża gorsze jakościowo, a ich eksploatacja jest droga, więc tylko kraje uprzemysłowione mogą inwestować w pozyskanie takich surowców.
• Globalizacja przemysłu i handlu przyczynia się do zmniejszenia odpowiedzialności za nieefektywne wykorzystanie zasobów naturalnych - konieczne jest zatem określenie, czy za redukcję opowiada kraj wydobycia, przetwarzania surowca czy konsumujący produkt finalny?
• Inwestycje w niskoemisyjną i efektywną ekologiczną gospodarkę przyniosą zysk w postaci nowych miejsc pracy w "zielonych" branżach.
• Ograniczenie wykorzystania zasobów naturalnych nie oznacza spadku rozwoju ekonomicznego  między krajami o podobnym PKB są dziś wyraźne różnice w ilości zużytych zasobów.
• Wzrost cen rzadkich metali może przyczynić się do zwiększenia poziomu recyclingu.